HAZIR BEYAN SİSTEMİ VE KİRA GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ

HAZIR BEYAN SİSTEMİ NEDİR?

Hazır Beyan Sistemi, ücret, kira, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarınıza ilişkin Gelir Vergisi Beyannamenizin, Gelir İdaresi Başkanlığınca önceden hazırlanarak onayınıza sunulduğu sistemdir. Bu sistemden ve bu sistemin kolaylıklarından ticari, zirai ve serbest meslek kazancı elde edenler yararlanamamaktadır.

BEYANNAME VERMELİ MİYİM?

Elde ettiğiniz gelir türlerine ilişkin olarak beyanname vermeniz gerekip gerekmediğini sizin için Gelir İdaresi Başkanlığı’ nın hazırlamış olduğu test vasıtasıyla kolayca öğrenebilirsiniz.

BEYANNAME VERMELİ İSEM; BEYANNAMEMİ NASIL VERECEĞİM?

Sisteme giriş yaparak, önceden hazırlanmış olan beyannamenizi kontrol edip, istediğiniz değişiklikleri yaptıktan sonra beyannamenizi onaylayabilirsiniz.

PEKİ, SİSTEME NASIL GİRİŞ YAPABİLİRİM?

1- TC kimlik numaranız ile giriş yapabilirsiniz.

Bu yöntemle giriş yapmayı tercih ederseniz ihtiyacınız olan diğer bilgiler şu şekildedir.

  • TC kimlik numaranız
  • Gün/Ay/Yıl sıralamasına göre doğum tarihi bilgileriniz
  • Anne kızlık soyadının 1 ve 2. Harfleri
  • Anne, baba, eş veya çocukların herhangi birisinin TC kimlik numarası
  • Ve ilgili sayfadaki güvenlik kodu

2- Kullanıcı Hesabı bilgileriniz ile giriş yapabilirsiniz.

Daha önce gelir idaresi başkanlığı hazır beyan sisteminden oluşturmuş olduğunuz “Kullanıcı Kodunuz veya Vergi Kimlik Numaranız veya TC Kimlik Numaranız ile oluşturmuş olduğunuz şifrenizi ve ilgili sayfadaki kullanıcı kodunu girerek hazır beyan sistemine giriş yapabilirsiniz.

3- E-devlet üzerinden TC Kimlik Numaranız ve E-devlet şifreniz ile giriş yapabilirsiniz.

4- Mavi kart bilgileriniz ile veya yabancı uyruklu iseniz yabancı kimlik numaranız ve uyruk bilgileriniz ile hazır beyan sistemine giriş yapabilirsiniz.

2018 YILINA İLİŞKİN KİRA GELİRLERİNE İLİŞKİN VERİLECEK GELİR VERGİSİ BEYANNAMESİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR;

İlk aşamada önemli olan husus, elde etmiş olduğunuz kazancın gelir vergisi kanununun konusuna girip girmediğidir. Gelir Vergisi Kanunu’ nun birinci maddesine göre gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde etmiş olduğu kazanç ve iratların safi tutarıdır. Buradan çıkan sonuç kira gelirinin bir gerçek kişi tarafından elde edilmiş olmasıdır. Bir Anonim Şirketin aktifinde yer alan gayrimenkulü kiraya vermesinden elde ettiği kazanç, kurum kazancı sayılacağı için gelir vergisi kanununun konusuna girmez, kurumlar vergisi kanununun konusuna girer. Bu nedenle gerçek kişiler gelir vergisinin konusuna giren kira gelirleri için 1 Mart – 25 Mart 2019 tarihleri arasında Gelir Vergisi Beyannamesi vermek zorundadır. Vermiş olduğu beyanname neticesinde tahakkuk eden vergiyi ise 31 Mart 2019 ve 31 Temmuz 2019 tarihlerinde iki eşit taksitte ödeyeceklerdir.

Gerçek kişilerin kira gelirlerini ne şartlarda ve hangi durumlarda beyan edeceğine gelin beraber bakalım;

SADECE MESKEN KİRA GELİRİNİZ VARSA;

  • 2018 yılı içerisinde toplam mesken kira geliri 4.400 TL üzeri olanlar beyanname vermek zorundadırlar. 2018 yılı için 4.400 TL istisna uygulanacaktır.
  • Bu istisnadan sadece mesken kira geliri elde edenler faydalanabilecektir. Bu istisna sadece tek mesken için uygulanacak olup birden fazla mesken kirası elde edenler için istisna kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.
  • Kira geliri elde edilen gayrimenkulün birden fazla ortağının olması durumunda her ortak kendi hissesine düşen kira geliri için 4.400 TL’ lik istisnadan yararlanabilecektir.

4.400 TL’ LİK İSTİSNADAN KİMLER YARARLANAMAZ?

  • Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar bu istisnadan yararlanamazlar.
  • 400 TL’ nin üzerinde hâsılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 120.000 TL’ lik tutarı aşanlar bu istisnadan yararlanamazlar.
  • İstisna haddi üzerinde hâsılat elde edilip, bu hâsılatını beyan edilmeyenler veya eksik beyan edenler bu istisnadan yararlanamazlar.

SEÇİLEBİLECEK GİDER YÖNTEMLERİ NELERDİR?

  • Götürü Gider Yöntemi

Götürü gider yöntemini seçenlerin mesken kira gelirinden 4.400 TL istisna düşüldükten sonra %15 oranında indirim uygulanır.  Götürü gider yöntemini seçen mükellefler 2 yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine geçemezler.

  • Gerçek Gider Yöntemi

Gerçek gider yöntemini seçenler sahibi bulunduğu konutu kiraya verip, kendisi de kirada oturuyorsa 2018 yılı içinde ödediği kira tutarını gider olarak yazabileceklerdir.

Gerçek gider yöntemini seçenler kiraya verdikleri mesken için yapılan borç ödemelerinin sadece faiz kısmını gider olarak yazabilirler.

Gerçek gider yöntemini seçenler sadece mesken olarak kiraya verilen gayrimenkulleri için elde ediliş tarihinden itibaren 5 yıl boyunca iktisap bedelinin %5’i tutarında gider olarak gösterebilirler. (Tek bina için geçerlidir.)

Gerçek gider yöntemini seçen mükellefler yaptıkları giderlerle ilgili belgeleri 5 yıl boyunca saklamak ve istendiğinde ibraz etmek zorundadırlar.

ÖRNEK 1: Bay Ahmet; 2018 takvim yılı içinde mesken olarak kiraya vermiş olduğu gayrimenkulünden 7.800 TL kira geliri elde etmiştir. Bay Ahmet’ in başkaca bir geliri olmadığına göre ve götürü gider yöntemini seçtiğine göre ödemesi gereken gelir vergisi tutarı ne kadardır?

ÇÖZÜM 1: Bay Ahmet’ nin 2018 takvim yılında elde etmiş olduğu kira geliri 4.400 TL’ lik istisna haddinin üzerinde olduğundan Bay Ahmet elde etmiş olduğu kira gelirinden dolayı 01-25 Mart 2019 tarihleri arasında yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermelidir. Örnekte verilenlere göre Bay Ahmet’ in kira geliri istisnasından yararlanmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır. Mükellef beyannameyi verirken şu hususlara dikkat etmelidir.

Elde Etmiş Olduğu Kira Geliri

7.800 TL

2018 yılına ilişkin istisna haddi

(-4.400 TL)

İstisna Düşülmüş Gayri Safi Kira Geliri

3.400 TL

İndirilecek Götürü Gider (3.400 * 0,15)

(-510 TL)

Beyan Edilecek Kira Geliri

2.890 TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

433,50 TL

 

Bay Ahmet adına tahakkuk eden 433,50 TL’ nin yarısı olan 216,75 TL’ sini 31 Mart 2019’ da geri kalan yarısını ise 31 Temmuz 2019 tarihinde ödemelidir.

ÖRNEK 2: Bay Mehmet; 2018 takvim yılı içinde mesken olarak kiraya vermiş olduğu gayrimenkulünden 10.800 TL kira geliri elde etmiştir. Bay Mehmet’ in başkaca bir geliri olmadığına göre ve gerçek gider yöntemini seçtiğine göre ödemesi gereken gelir vergisi tutarı ne kadardır? (mükellefin dönem içinde yapmış olduğu giderler şu şekildedir; 1.000 TL ilgili gayrimenkulü almak için ödemiş olduğu faiz gideri, 1.000 TL gayrimenkulün boya giderine katlanmıştır.)

ÇÖZÜM 2: Bay Mehmet’ in 2018 takvim yılında elde etmiş olduğu kira geliri 4.400 TL’ lik istisna haddinin üzerinde olduğundan Bay Mehmet elde etmiş olduğu kira gelirinden dolayı 01-25 Mart 2019 tarihleri arasında yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermelidir. Örnekte verilenlere göre Bay Mehmet’ in kira geliri istisnasından yararlanmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır. Mükellef beyannameyi verirken şu hususlara dikkat etmelidir. Mükellef gerçek gider yöntemini seçtiğinden ve aynı zamanda 4.400 TL’ lik istisnadan yararlandığından, yapmış olduğu giderlerin istisnaya denk gelen kısmını gider olarak indiremeyecektir.

((10.800 – 4.400) x 2.000) / 10.800 = *1.185,18 TL indirilebilecek gerçek gider olacaktır.

Elde Etmiş Olduğu Kira Geliri 10.800 TL
2018 yılına ilişkin istisna haddi (-4.400 TL)
İstisna Düşülmüş Gayri Safi Kira Geliri 6.400 TL
İndirilecek Gerçek Giderler

-Faiz Gideri 1.000 TL

-Boya Masrafı 1.000 TL

*Toplam 2.000 TL gider olmasına rağmen tamamı indirilemez.

*1.185,18 TL
Beyan Edilecek Kira Geliri 5.214,18 TL
Hesaplanan Gelir Vergisi 782,22 TL

 

Bay Ahmet adına tahakkuk eden 782,22 TL’ nin yarısı olan 391,11 TL’ sini 31 Mart 2019’ da geri kalan yarısını ise 31 Temmuz 2019 tarihinde ödemelidir.

SADECE İŞYERİ KİRA GELİRİNİZ VARSA;

2018 yılı içerisinde kesintiye tabi olan 34.000 TL üzeri işyeri kira gelirlerinin beyan edilmesi gerekmektedir.

2018 yılı içerisinde kira geliriniz kesintiye tabi tutulmamışsa, 1.800 TL üzeri işyeri kira gelirlerinin beyan edilmesi gerekmektedir.

SEÇİLEBİLECEK GİDER YÖNTEMLERİ NELERDİR?

  • Götürü Gider Yöntemi

Götürü gider yöntemini seçenlerin mesken kira gelirinden 4.400 TL istisna düşüldükten sonra %15 oranında indirim uygulanır.  Götürü gider yöntemini seçen mükellefler 2 yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine geçemezler.

  • Gerçek Gider Yöntemi

Gerçek gider yöntemini seçenler sahibi bulunduğu konutu kiraya verip, kendisi de kirada oturuyorsa 2018 yılı içinde ödediği kira tutarını gider olarak yazabileceklerdir.

Gerçek gider yöntemini seçenler kiraya verdikleri mesken için yapılan borç ödemelerinin sadece faiz kısmını gider olarak yazabilirler.

Gerçek gider yöntemini seçenler sadece mesken olarak kiraya verilen gayrimenkulleri için elde ediliş tarihinden itibaren 5 yıl boyunca iktisap bedelinin %5’i tutarında gider olarak gösterebilirler.

Gerçek gider yöntemini seçen mükellefler yaptıkları giderlerle ilgili belgeleri 5 yıl boyunca saklamak ve istendiğinde ibraz etmek zorundadırlar.

ÖRNEK 3: Bay Kadir, 2018 takvim yılı için gayrimenkulünü işyeri olarak A Ltd. Şti.’ ye kiralamış ve bu kiralama neticesinde 45.000 TL kira geliri elde etmiştir. A Ltd. Şti. Bay Kadir’ e yapmış olduğu kira ödemelerinden 9.000 TL gelir vergisi tevkifatı yapmıştır. Bay Kadir’ in başkaca geliri bulunmadığına göre ve götürü gider yöntemini seçtiğine göre ödemesi gereken gelir vergisini hesaplayınız.

ÇÖZÜM 3: Örnekte bahsi geçen kira geliri işyerinin kiralamasından kaynaklandığı için 4.400 TL’ lik istisna uygulaması söz konusu değildir. 2018 takvim yılı içinde elde edilen işyeri kira geliri 34.000 TL’ yi aştığı için beyan edilecektir. Bay Kadir’ in gayrimenkulünü kiraya verdiği A Ltd. Şti. kendisinden gelir vergisi kanununun 94. Maddesine göre gelir vergisi tevkifatı yapmıştır.

Elde Etmiş Olduğu Kira Geliri 45.000 TL
İndirilecek Götürü Gider Tutarı (-6.750 TL)
Beyan Edilecek Kira Geliri 38.250 TL
Hesaplanan Gelir Vergisi 6.910 TL
Tevkif Edilen Gelir Vergisi (-9.000 TL)
İade Edilmesi Gereken Gelir Vergisi

2.090 TL

 

Bay Kadir’ den tevkif edilen verginin hesaplanan vergiden daha fazla olmasından dolayı 2.090 TL verginin mükellefe iade edilmesi gerekmektedir.

HEM MESKEN KİRA GELİRİNİZ HEMDE İŞYERİ KİRA GELİRİNİZ VARSA;

  • Mesken kira gelirinin 4.400 TL istisna düşüldükten sonraki kalan tutar ile işyeri kira gelirlerinin toplamı 2018 yıl için 34.000 TL’yi aşması halinde mesken ve işyeri için beyanname verilmesi gerekmektedir.
  • Mesken kira gelirinin 4.400 TL istisna düşüldükten sonraki kalan tutar ile işyeri kira gelirlerinin toplamı 2018 yıl için 34.000 TL’yi aşmaması halinde ise işyeri kira geliri beyan edilmeyip sadece mesken kira geliri beyan edilecektir.
  • Eğer mesken kira geliri 4.400 TL istisna tutarının altında ise mesken kira geliri toplama dahil edilmeyecektir.
  • İşyeri kirası elde edenler götürü veya gerçek gider yöntemini seçebilirler fakat götürü gider yöntemini seçen mükellefler 2 yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine geçemezler.
  • Götürü gider yönteminin seçilmesi halinde 4.400 TL mesken istisna tutarı düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden %15 oranında indirim uygulanır.
  • Kiraya verilen gayrimenkul elde ediliş tarihinden itibaren 5 yıl boyunca iktisap bedelinin %5’i tutarında indirim sadece mesken olarak kiraya verilen gayrimenkul için geçerli olup işyeri olarak kiraya verilen gayrimenkuller bu indirimden yararlanamayacaktır.
  • Gerçek gider yöntemini seçen mükellefler yaptıkları giderlerle ilgili belgeleri 5 yıl boyunca saklamak ve istendiğinde ibraz etmek zorundadırlar.
  • Mükellefler 01/01/2018-31/12/2018 dönemine ait beyana tabi kira gelirlerini 2019 yılı Mart ayının 1-25 inci günü akşamına kadar beyan etmek zorundadırlar.
  • İşyerlerini Basit Usul’e tabi mükelleflere kiraya verenlerin 01/01/2018-31/12/2018 tarihleri arasında elde ettikleri kira gelirleri 1.800 TL yi geçiyorsa GMSİ-Kira Beyannamesi vermeleri gerekmektedir.

ÖRNEK 4: Bay Mustafa’ nın 2018 takvim yılı içinde 10.000 TL mesken kira geliri ve 40.000 TL işyeri kira geliri vardır. İşyeri kira geliri üzerinden toplamda 8.000 TL tevkifat yapmış olup her iki kira geliri içinde götürü gider yöntemi seçilmiştir.

ÇÖZÜM 4: Bay Mustafa hem mesken kira geliri hem de tevkifata tabi olan işyeri kira geliri elde etmiştir. Mesken kira geliri istisna haddinin üzerinde olduğundan beyan edilecektir. Mesken kira gelirinde 2018 yılı için 4.400 TL’ lik istisnadan yararlanacaktır. Mükellef her iki kira geliri için götürü gider yöntemini seçmiştir. (Ayrı ayrı gayrimenkuller için ayrı ayrı gider yöntemleri seçmesi mümkün değildir.) ayrıca işyeri kira geliri 2018 yılı için 34.000 TL’ yi aştığı için beyan edilmesi gerekmektedir. Mükellefin gelir vergisi beyannamesi aşağıdaki gibi olacaktır.

Elde Etmiş Olduğu Mesken Kira Geliri 10.000 TL
2018 Yılına İlişkin Mesken İstisna Haddi (-4.400 TL)
İstisna Düşülmüş Gayrisafi Mesken Kira Geliri 5.600 TL
Elde Etmiş Olduğu İşyeri Kira Geliri 40.000 TL
Elde Edilen Toplam Kira Gelirleri 45.600 TL
İndirilecek Götürü Gider (45.600 TL * 0,15) (-6.840 TL)
Beyan Edilecek Kira Geliri 38.760 TL
Hesaplanan Gelir Vergisi 7.012 TL
Tevkif Edilen Vergi (-8.000 TL)
İade Edilmesi Gereken Gelir Vergisi 988 TL

 

Bay Mustafa’ dan yapılan gelir vergisi tevkifatı hesaplanan vergiden daha fazla çıktığından 988 TL gelir vergisi iade edilmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki örneklerde bahsi geçen Gelir Vergisi mükellefleri 2018 takvim yılı için verecek oldukları beyannamelerde 2019 yılı için geçerli olan 72,70 TL damga vergisi ödeyeceklerdir.

NOT: Bu makalede yer alan görüşler yazarların kişisel görüşleri olup Hazine Ve Maliye Bakanlığı’nın resmi görüşleri değildir.

UYARI: Yayınlanan köşe yazısı veya haberin tüm hakları yazara ve www.verginame.com sitesine aittir.  ” www.verginame.com ” internet sitesi kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.

 

 

 

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here