1 SORU – 1 CEVAP

Soru: 

Serbest muhasebeci ve mali müşavir olarak serbest meslek faaliyetinde bulunan Bay (x), yanında çalıştırdığı eşine ücret ödemekte, ayrıca eşi adına yaptığı yemek, sağlık, ulaşım harcamalarını gider olarak dikkate almaktadır. Diğer yandan Bay (x) eşi adına bireysel emeklilik katkı payı ödemekte ve bu ödemeyi serbest meslek serbest kazancında indirim konusu yapmaktadır.

Serbest muhasebeci ve mali müşavir Bay (x)’in eşi için yapmış olduğu bu harcamaları gider olarak dikkate alması, eşi adına ödediği bireysel emeklilik katkı payını serbest meslek kazancından indirim konusu yapıp yapması mümkün müdür? Söz konusu harcamaların gider olarak dikkate alınıp alınmayacağına ilişkin hususları vergi mevzuatı açısından değerlendiriniz.

Cevap:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun; 61 inci maddesinde;

“Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.”

68 inci maddesinde,

“Serbest meslek kazancının tespitinde aşağıda yazılı giderler hasılattan indirilir.”

  1. Mesleki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen genel giderler
  2. Hizmetli ve işçilerin iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki iaşe ve ibate giderleri, tedavi ve ilaç giderleri, sigorta primleri ve emekli aidatı (bu primlerin ve aidatın geri alınmamak üzere Türkiye’de kain sigorta şirketlerine veya emekli ve yardım sandıklarına ödenmiş olması ve emekli ve yardım sandıklarının tüzel kişiliği haiz bulunmaları şartıyla) ile 27 nci maddede yazılı giyim giderleri,

23 üncü maddesinde;

“Aşağıda yazılı ücretler Gelir Vergisinden istisna edilmiştir.

  1. Hizmet erbabına işverenlerce yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (işverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 2019 yılı için 19-TL’ yi aşmaması ve buna ilişkin ödemenin yemek verme hizmetini sağlayan mükelleflere yapılması şarttır. Ödemenin bu tutarı aşması halinde, aşan kısım ile hizmet erbabına yemek bedeli olarak nakten yapılan ödemeler ve bu amaçla sağlanan menfaatler ücret olarak vergilendirilir.)
  2. Hizmet erbabının toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerini sağlamak maksadıyla işverenler tarafından yapılan taşıma giderleri;

…”

Hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında tevkifat yapacaklar sayılmış, aynı fıkranın (1) numaralı bendi ile hizmet erbabına nakden veya hesaben ödenen ücretler üzerinden 103 ve 104 üncü maddelere göre gelir vergisi tevkifatı yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.

23/10/2012 tarihli ve 85 Seri No.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin “8.3. Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Yıllık Beyanname ile Beyan Edilecek Gelirlerden İndirimi” başlıklı bölümünde, serbest meslek erbaplarının bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının hiçbir surette indirim konusu yapılmayacağı açıklanmıştır.         

Yukarıda yer alan hükümler uyarınca Serbest muhasebeci ve mali müşavir Bay (x)’in eşi için yapmış olduğu harcamalar;

  1. 1. Bay (x)’in eşi fiilen ve aktif olarak çalışması şartıyla, eşi adına yapacağı ücret ödemelerinin Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında, iş yerinde veya iş yerinin müştemilatındaki tedavi ve ilaç giderleri ile sigorta primlerinin 68 inci maddenin birinci fıkrasının (2) numaralı bendi kapsamında serbest meslek kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmaktadır.
  2. Bay (x)’in eşine verdiği yemeğin işyeri ve müştemilatında verilmesi halinde, yemek bedelinin tamamının gelir vergisinden istisna edilmesi gerekir. Yemek işyeri ve müştemilatı dışında veriliyorsa yemek bedeline ilişkin faturanın işveren adına düzenlenmesi ve yemek bedeline ilişkin ödemenin bu hizmeti sağlayan lokanta veya kuruluşa yapılması halinde, yemek bedelinin Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin (8) numaralı bendinde yer alan miktara kadar olan kısmının 2019 takvim yılında uygulanmak üzere 19 TL’ sinin gelir vergisinden istisna tutulması, fazlasının ilgili ayın ücretine dahil edilerek vergilendirilmesi gerekir. Nakit olarak verilen yemek bedelinin ise tamamı ücret olarak vergiye tabi olacaktır.
  3. Bay (x)’in Eşine işe gidip gelmesi için verilen İstanbul kart, Ego ve benzeri ödemelerin, Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendi uyarınca istisna kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Ulaşım için yapılan harcamaların gider olarak dikkate alına bilmesi için toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerini sağlamak maksadıyla yapılması gerekmektedir.
  4. Diğer taraftan, Bay (x)’in yanında çalıştırdığı eşi adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının, işyeri dışındaki sağlık harcamalarının ve İstanbul kart, ego benzeri ödemelerin ücret olarak değerlendirilmesi ve gelir vergisi matrahına eklenerek tevkifata tabi tutulmak suretiyle Gelir Vergisi Kanununun 68 inci maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında gider olarak dikkate alınması mümkündür.

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here