BİNEK OTOMOBİLLERİN VERGİLENDİRİLMESİ

Günlük yaşantımızda sık sık karşımıza çıkan binek otomobil mevzuu, genel mana da vergi mevzuatında açık bir şekilde ele alınmış olsa da farklı kanunlarda ve birbirinden farklı maddelerde yer alması bazen karışıklığa yol açmaktadır. Bu nedenle bu yazıda kısa ve öz olarak bu karışıklık giderilmeye çalışılmıştır.

  1. BİNEK OTOMOBİLLERDE VERGİ USUL KANUNU AÇISINDAN KIST AMORTİSMAN UYGULAMASI

VUK Madde 320-Kıst Amortisman Uygulaması

Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları binek otomobilleri hariç olmak üzere, işletmelere ait binek otomobillerinin aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılmak suretiyle kalan ay süresi kadar amortisman ayrılır. Amortisman ayrılmayan süreye isabet eden bakiye değer, itfa süresinin son yılında tamamen yok edilir.

Kıst Amortisman AYIRAMAYACAK Olanlar

Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin kiralanması olan işletmeler

Kıst Amortisman Ayırılamaz.

Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin işletilmesi olan işletmeler (Gerçek Usulde Vergilendirilen Taksiciler) Kıst Amortisman Ayırılamaz.
Sürücü Kursları Kıst Amortisman Ayırılamaz.
İşletmelerin binek otomobilleri dışındaki aktifine kayıtlı motorlu taşıtları (kamyon, kamyonet gibi) Kıst Amortisman Ayırılamaz.

 

Kıst Amortisman Ayırmak ZORUNDA Olanlar

Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olmayan işletmelerin aktiflerinde kayıtlı binek otomobiller için

Kıst Amortisman Ayırılması Zorunludur.

Örneğin; İnşaat işi ile iştigal eden (A) A.Ş. satın almış olduğu binek otomobil için kıst amortisman uygulamak zorundadır.
Örneğin; İnşaat işi ile iştigal eden (A) A.Ş. satın almış olduğu kamyon için kıst amortisman uygulayamaz.
Örneğin; Araç kiralama işi ile iştigal eden (A) A.Ş. bu amaçla satın almış olduğu binek otomobil için kıst amortisman uygulayamaz.
Örneğin; Araç kiralama işi ile iştigal eden (A) A.Ş. bu amaçla değil de pazarlama müdürünün kullanması için satın almış olduğu binek otomobil için kıst amortisman uygulamak zorundadır.

 

  1. BİNEK OTOMOBİLLERDE KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNA İLİŞKİN UYGULAMA

KDVK Madde-30 İndirilemeyecek Katma Değer Vergisi

…..b)Faaliyetleri kısmen veya tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olanların bu amaçla kullandıkları hariç olmak üzere işletmelere ait binek otomobillerinin alış vesikalarında gösterilen katma değer vergisi

KDVK Madde-58 Verginin Gider Kaydedilemeyeceği

*Mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi ile mükellefçe indirilebilecek Katma Değer Vergisi, Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez.

*(Yani indirilebilen KDV kurum kazancının tespitinde gider yazılamıyorsa, indirilemeyen KDV kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir.)

Binek Otomobilleri Satın Aldıklarında Yüklendikleri Katma Değer Vergisini, Hesapladıkları Katma Değer Vergisinden İndirebilecek Olanlar

Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin kiralanması olan işletmeler Katma Değer Vergisini İndirebilirler.
Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin işletilmesi olan işletmeler (gerçek usulde vergilendirilen taksiciler) Katma Değer Vergisini İndirebilirler.
Sürücü Kursları Katma Değer Vergisini İndirebilirler.
İşletmelerin binek otomobilleri dışındaki aktifine kayıtlı motorlu taşıtları (kamyon, kamyonet gibi)

Katma Değer Vergisini İndirebilirler.

 

Binek Otomobilleri Satın Aldıklarında Yüklendikleri Katma Değer Vergisini, Hesapladıkları Katma Değer Vergisinden İndiremeyecek Olanlar

Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin kiralanması veya çeşitli şekillerde işletilmesi olmayan işletmelerin aktiflerinde kayıtlı binek otomobiller için

Katma Değer Vergisini İndiremezler.(Yüklenmiş oldukları KDV’ yi kurum kazancının tespitinde gider veya maliyet olarak dikkate alırlar)

Örneğin; İnşaat işi ile iştigal eden (A) A.Ş. satın almış olduğu binek otomobil için yüklenmiş olduğu katma değer vergisini indiremez. .(Yüklenmiş oldukları KDV’ yi kurum kazancının tespitinde gider veya maliyet olarak dikkate alırlar.)
Örneğin; İnşaat işi ile iştigal eden (A) A.Ş. satın almış olduğu kamyon için yüklenmiş olduğu katma değer vergisini indirim konusu yapabilir.
Örneğin; Araç kiralama işi ile iştigal eden (A) A.Ş. bu amaçla satın almış olduğu binek otomobil için yüklenmiş olduğu katma değer vergisini indirim konusu yapamaz. (Yüklenmiş oldukları KDV’ yi kurum kazancının tespitinde gider veya maliyet olarak dikkate alırlar.)
Örneğin; Araç kiralama işi ile iştigal eden (A) A.Ş. bu amaçla değil de pazarlama müdürünün kullanması için satın almış olduğu binek otomobil için yüklenmiş olduğu katma değer vergisini indirim konusu yapamaz.)

 

Örnek: İnşaat işi ile iştigal eden (SEÇ) A.Ş. 12/12/2016 tarihinde 30.000,00-TL’ ye bir binek otomobil satın almıştır. Bedelin tamamı banka aracılığı ile ödenmiştir. (ÖTV olmadığı ve KDV %18 varsayılmıştır.)

12/12/2016

Borç Alacak
254-Taşıtlar HS. 30.000,00
**770-Genel Yönetim Gideri HS.

(indirilemeyen Kdv’ nin gider yazılması)

5.400,00
102-Bankalar HS. 35.400,00

 

Örnek: İnşaat işi ile iştigal eden (SEÇ) A.Ş. 12/12/2016 tarihinde 30.000,00-TL’ ye bir kamyon satın almıştır. Bedelin tamamı banka aracılığı ile ödenmiştir. (ÖTV olmadığı ve KDV %18 varsayılmıştır.)

12/12/2016

Borç Alacak
254-Taşıtlar HS. 30.000,00
**191-İndirilecek KDV HS. 5.400,00
102-Bankalar HS. 35.400,00

 

  1. BİNEK OTOMOBİLLERDE MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ KANUNU AÇISINDAN UYGULAMA

MTV Madde-14 Gider Kaydedilmeme Hali

Bu Kanuna bağlı (7061 sayılı kanunun 24 üncü madddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 01.01.2018) (I),(I/A) ve (IV) sayılı tarifelerde yer alan taşıtlardan (Ticari maksatla kullanılan uçak ve helikopterler ile taşıt kiralama faaliyeti ile uğraşan işletmelerin bu amaçla kiraya verdikleri taşıtlar hariç) alınan vergi ve cezalar ile gecikme zamları gelir ve kurumlar vergilerinin matrahlarının tespitinde gider olarak kabul edilmez.

Motorlu Taşıtlar Vergisini Kazancın Tespitinde Gider Olarak Dikkate Alabilecekler

Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin kiralanması olan işletmeler Gider Olarak Dikkate Alabilirler.
İşletmelerin binek otomobilleri dışındaki aktifine kayıtlı motorlu taşıtları (kamyon, kamyonet gibi) Gider Olarak Dikkate Alabilirler.
Ticari maksatla uçak ve helikopter işletenler Gider Olarak Dikkate Alabilirler.

 

Motorlu Taşıtlar Vergisini Kazancın Tespitinde Gider Olarak Dikkate Alamayacaklar

Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin kiralanması olmayan işletmelerin aktiflerinde kayıtlı binek otomobiller için Gider Olarak Dikkate Alamazlar.
Faaliyeti kısmen/tamamen binek otomobillerinin çeşitli şekillerde işletilmesi olan işletmelerin aktiflerinde kayıtlı binek otomobiller için Gider Olarak Dikkate Alamazlar.
Ticari maksatla olmayan, aktifte bulunan uçak ve helikopterler Gider Olarak Dikkate Alamazlar.

 

Örnek: Otomobil kiralanması faaliyeti ile uğraşan KİRA A.Ş.’ nin bu faaliyette fiilen kullanmış olduğu binek otomobillerinin MTV’ si toplamda 10.000,00-TL’ dir.

31/07/2017

Borç Alacak
770-Genel Yönetim Giderleri HS.

(Kanunen Kabul Edilen Giderler)

10.000,00
102-Bankalar HS. 10.000,00

 

Örnek: Zeytin imalatı il uğraşan SİYAH A.Ş.’ nin envanterinde 2 adet kamyon ve pazarlama faaliyetinde kullanılan 2 adet de binek otomobil bulunmaktadır. Binek otomobillere ilişkin taşıtların MTV’ si 15.000,00-TL ve kamyonların MTV’ si 30.000,00-TL’ dir.

31/07/2017

Borç Alacak
770-Genel Yönetim Giderleri HS.

(Kanunen Kabul Edilen Giderler)

30.000,00
102-Bankalar HS. 30.000,00

 

31/07/2017

Borç

Alacak

770-Genel Yönetim Giderleri HS.

(Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler)

15.000,00

102-Bankalar HS.

15.000,00

 

ÖZET TABLO

Katma Değer Vergisi Motorlu Taşıtlar Vergisi Kıst Amortisman
Rent A Car (faaliyeti araç kısmen/tamamen araç kiralama faaliyeti olanlar) İndirebilir. Gider yazabilir. Ayıramaz.
Gerçek Usulde Vergilendirilen Taksiciler veya Sürücü Kursları (faaliyeti araç kısmen/tamamen binek otomobillerin işletilmesi olanlar) İndirebilir. Gider yazamaz. (KKEG) Ayıramaz.
Kamyon, Kamyonet vb.

(MTV 2 sayılı tarifede olanlar)

İndirebilir. Gider yazabilir. Ayıramaz.
Bunların Dışındaki Binek Otomobiller İndiremez. (Gider ya da maliyet olarak dikkate alabilir.) Gider yazamaz. (KKEG) Kıst amortisman ayırmak zorundadır.
Ticari Maksatla Kullanılan Uçak ve Helikopterler İndirilebilir. Gider yazılabilir. Kıst amortisman ayıramaz.

 

Kaynak: Verginame Serisi – Vergi Usul Kanunu Çalışma Kitabı

UYARI: Yayınlanan köşe yazısı veya haberin tüm hakları yazara ve www.verginame.com sitesine aittir.  ” www.verginame.com ” internet sitesi kaynak gösterilmeden alıntı yapılamaz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here